Lake Effect χιονόπτωση στην Αμερική. VIDEO

To φαινόμενο Lake Effect Snow το οποίο αναλύσαμε στο άρθρο : http://www.meteoclub.gr/themata/egkyklopaideia/3579-lake-effect-snow-article  το οποίο εμφανίζεται αρκετές φορές στην περιοχή του Αιγαίου συμβαίνει και σε πολλές περιοχές του κόσμου που πληρούν τις συνθήκες για το συγκεκριμένο φαινόμενο.

Στο παρακάτω video θα δείτε το φαινόμενο σε πλήρη δράση και από radar στις Η.Π.Α. στην λίμνη Μίσιγκαν . Πραγματικά οι εικόνες θυμίζουν χιονιάδες 2002 , 2008 κλπ . Απολαύστε το χιονοβίντεο!

Νέφη - Μέρος Α

Πόσο μονότονος θα φάνταζε άραγε ένας μπλε ουρανός χωρίς σύννεφα; Δίχως αμφιβολία, τα σύννεφα αποτελούν ένα από τα αγαπήμενα θέματα όσων ασχολούνται με τον καιρό. Αποτελούν ένα όμορφο θέαμα από αισθητικής πλευράς, προσδίδοντας επιπλέον ενδιαφέρον στην παρατήρηση της ατμόσφαιρας. Δίχως την παρουσία τους άλλωστε δεν είναι δυνατόν να υπάρξει υετός, είτε με την μορφή χιονιού, είτε με την μορφή βροχής.

Η ποικιλομορφία που χαρακτηρίζει τα σύννεφα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ανεξάντλητη. Ορισμένα από αυτά παρατηρούνται μόνο σε μεγάλα ύψη, ενώ άλλα "αγγίζουν" το έδαφος. Μπορεί να είναι "παχιά" ή "λεπτά", μεγάλα ή μικρά. Για την επιβολή μιας τάξης επάνω σε αυτή την ποικιλία μορφών, τα σύννεφα κατηγοριοποιούνται σήμερα σε δέκα (10) βασικούς τύπους.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Η πρώτη επίσημη αναγνώριση και κατηγοριοποίηση νεφών χρονολογείται στις αρχές του 19ου αιώνα. Ο Γάλλος Φυσικός Lammarck θεωρείται ο εμπνευστής του πρώτου συστήματος κατηγοριοποίησης νεφών (1802), με το "έργο" του ωστόσο να μην λαμβάνει την ανάλογη ανταπόκριση. Ένα χρόνο μετά τον Lammarck, ο Άγγλος Φυσικός Luke Howard πρότεινε ένα σύστημα κατηγοριοποίησης νεφών (1803) το οποίο έτυχε μεγαλύτερης και ευρύτερης αποδοχής. Η βασική καινοτομία του συστήματος του Howard ήταν η χρήση λέξεων λατινικής προέλευσης για την περιγραφή των νεφών όπως αυτά παρατηρούνται από το έδαφος. Στο σύστημα του Howard υπήρχαν τέσσερις (4) βασικοί τύποι νεφών: (α) τα stratus, νέφη με οριζόντια ανάπτυξη, (β) τα cumulus, νέφη με κατακόρυφη ανάπτυξη, (γ) τα cirrus, νέφη με "ινοειδή" μορφή, και (δ) τα nimbus, τα βροχοφόρα νέφη. Ο χαρακτηρισμός όλων των νεφών μπορούσε να πραγματοποιηθεί συνδυάζοντας τους παραπάνω βασικούς τύπους. Για παράδειγμα, ένα nimbostratus αντιστοιχούσε σε στρωματόμορφο σύννεφο βροχής, ενώ ένα cumulonimbus αντιστοιχούσε σε σύννεφο βροχής με εμφανή κατακόρυφη ανάπτυξη.
Το 1887, οι Abercromby και Hildebrandson επέκτειναν το αρχικό σύστημα κατηγοριοποίησης του Howard και δημοσιεύσαν το σύστημα κατηγοριοποίησης που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα, με μικρές μόνο μεταβολές. Σύμφωνα με αυτό το σύστημα, υπάρχουν δέκα (10) κύριες μορφές νεφών που κατηγοριοποιούνται σε τέσσερα (4) βασικά γένη. Τα γένη ορίζονται με βάση το ύψος της βάσης των νεφών, οπότε υπάρχουν τα ανώτερα, τα μέσα, και τα κατώτερα νέφη. Το τέταρτο γένος περιλαμβάνει νέφη τα οποία χαρακτηρίζονται περισσότερο για την κατακόρυφη παρά για την οριζόντια τους ανάπτυξη.

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΝΕΦΩΝ
Η καθιεριώμενη από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας (ΠΟΜ) ταξινόμηση των χαρακτηριστικών μορφών νεφών σε γένη έχει ως εξής:
(Α) Ανώτερα Νέφη
Στα μεγάλα και μεσσαία γεωγραφικά πλάτη ο σχηματισμός των ανώτερων νεφών λαμβάνει συνήθως χώρα από τα 6km και πάνω. Σε αυτά τα υψόμετρα ο ατμοσφαιρικός αέρας είναι αρκετά ψυχρός και ξηρός, οπότε τα ανώτερα νέφη αποτελούνται σχεδόν εξ'ολοκλήρου από παγοκρύσταλλους και είναι επίσης σχετικά "λεπτά". Τα ανώτερα νέφη εμφανίζονται συνήθως λευκά, με εξαίρεση κατά την ανατολή και τη δύση του ηλίου, όταν και μπορούν να εμφανιστούν με κοκκινωπές αποχρώσεις (εξαιτίας της ανάκλασης στην κάτω επιφάνεια τους εκείνων των μηκών κύματος του φωτός -χρώματα- που δεν σκεδάζονται, δηλ. κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο). Στο γένος των ανώτερων νεφών απαντώνται οι εξής τύποι:
Α1. Θύσανοι (Cirrus, Ci)

Τα cirrus αποτελούν τον πιο κοινό τύπο ανώτερων νεφών. Παρουσιάζονται με την μορφή ινών ή νημάτων και μπορούν να είναι ευθέα ή ανάμωλα κεκαμμένα ή περιέργα πλεγμένα. Πολλές φορές, τα άκρα των cirrus εμφανίζονται να έχουν μορφή αγκίστρου ή τουλίπας.
Τα cirrus κινούνται συνήθως στον ουρανό από δυτικά προς ανατολικά, υποδεικνύοντας τη διεύθυνση του ανέμου στο ύψος όπου παρατηρούνται. Η παρουσία τους στην ατμόσφαιρα είναι συνήθως συνώνυμη της καλοκαιρίας.

Α2. Θυσανοσωρείτες (Cirrocumulus, Cc)

Τα cirrocumulus, τα οποία απαντώνται λιγότερα συχνά από τα cirrus, παρουσιάζονται με την μορφή μικρών, στρογγυλόμορφων στρωμάτων περισσότερο ή λιγότερο εκτεταμμένων. Εμφανίζονται είτε μεμονωμένα, είτε σχηματίζοντας μεγάλες σειρές. Στη δεύτερη περίπτωση, η εμφάνιση των cirrocumulus δίνει την αίσθηση της παρουσίας ενός ελαφρού κυματισμού, σε αντίθεση με την πιο "απαλή" όψη των cirrus. Τα cirrocumulus σπάνια καλύπτουν μεγάλο μέρος του ουράνιου θόλου. Παρατηρούνται συχνότερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα και συνδέονται με καλό, αλλά ψυχρό καιρό.

Α3. Θυσανοστρώματα (Cirrostratus, Cs)

Τα cirrostratus παρουσιάζονται με την μορφή ενός λευκού πέπλου που καλύπτει σχεδόν το σύνολο του ουράνιου θόλου. Αποτελούνται κυρίως από παγοκρυστάλλους, ενώ το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η δημιουργία του φαινομένου της άλω (ένα "δαχτυλίδι φωτός") όταν πίσω από αυτά υπάρχει ο ήλιος ή η σελήνη. Η εμφάνιση πυκνών cirrostratus στην ατμόσφαιρα συνδέεται με την προσέγγιση καταιγίδων σε μια περιοχή. Επομένως, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πρόβλεψη βροχοπτώσεων ή χιονοπτώσεων εντός 12 ή 24 ωρών, ιδιαίτερα όταν μετά από αυτά εμφανίζονται μέσα νέφη.

(Β) Μέσα Νέφη
Τα μέσα νέφη έχουν βάσεις που εντοπίζονται μεταξύ των 2km και 7km, στα μεσσαία γεωγραφικά πλάτη. Τα νέφη αυτά αποτελούνται κατά κύριο λόγο από υδροσταγονίδια και μόνο εφόσον η θερμοκρασία είναι αρκούντως χαμηλή εμφανίζονται και παγοκρύσταλλοι.
Β1. Υψισωρείτες (Altocumulus, Ac)

Τα altocumulus εμφανίζονται με την μορφή εκτεταμένου λεπτού στρώματος, αποτελούμενα κυρίως από υδροσταγονίδια. Το "πάχος" τους σπάνια ξεπερνάει το 1km. Πολλές φορές παρουσιάζονται με την μορφή επιμήκων και παράλληλων κυλίνδρων που χωρίζονται μεταξύ τους από ευδιάκριτες λωρίδες ουρανού, δημιουργώντας την εντύπωση ενός νεφελώδους πλακόστρωτου. Τα altocumulus ξεχωρίζουν από τα παρόμοια σε όψη cirrocumulus κυρίως λόγω του μεγαλύτερού τους μεγέθους. Η εμφάνιση altostratus στον ουρανό κατά τη διάρκεια ζεστών και υγρών πρωινών του καλοκαιριού, προμηνύει την εκδήλωση καταιγίδων κατά τη διάρκεια του απογεύματος.

Β2. Υψιστρώματα (Altostratus, As)

Τα altostratus παρουσιάζονται σχεδόν πάντα με την μορφή ενός εκτεταμένου γκρίζου στρώματος, του οποίου η πυκνότητα είναι τέτοια ώστε ακόμη και στα πιο λεπτά του μέρη ο ήλιος (ή η σελήνη) να διακρίνεται με αρκετή ασάφεια ως προς τα όρια του. Τα παχύτερα τμήματα των altostratus καλύπουν πλήρως τον ήλιο ή τη σελήνη. Αποτελούνται από νεφοσταγόνες ή παγοκρυστάλλους, ενώ περιέχουν επίσης βροχοσταγόνες και νιφάδες χιονιού (υπό συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη τη θερμοκρασία). Τα altostratus χαρακτηρίζονται ως υετοφόρα νέφη και η παρουσία τους συνδέεται συνήθως με παρατεταμένη βροχόπτωση ή χιονόπτωση.

(Γ) Κατώτερα Νέφη
Τα κατώτερα νέφη έχουν βάσεις που εντοπίζονται κάτω από τα 2km. Αποτελούνται σχεδόν πάντα από υδροσταγονίδια και, όταν η θερμοκρασία το επιτρέπει, παγοκρυστάλλους και νιφάδες χιονιού.
Γ1. Στρώματα (Stratus, St)

Τα stratus είναι νέφη με μορφή γκρίζου στρώματος που συχνά καλύπτουν όλο τον ουρανό. Η βάση τους είναι αρκετά ομοιόμορφη και χαμηλή, ώστε αποκρύπτουν πολλές φορές τις κορυφές χαμηλών λόφων και κτιρίων. Η όψη τους θυμίζει ομίχλη που δεν αγγίζει το έδαφος. Αποτελούνται κυρίως από νεφοσταγόνες και πολύ μικρές βροχοσταγόνες. Κατά κανόνα, τα stratus δε συνδέονται με την εκδήλωση υετού, αν και αρκετές βροχές δίνουν ασθενές ψιλόβροχο.

Γ2. Στρωματομελανίες (Nimbostratus, Ns)

Τα nimbostratus παρουσιάζονται ως εκτεταμένο χαμηλό στρώμα με σκοτεινό γρκρίζο χρώμα και "υγρή" όψη. Συνδέονται με την εκδήλωση λιγότερο ή περισσότερο συνεχόμενης βροχόπτωσης ή χιονόπτωσης. Η βάση τους είναι αρκετά ασαφής και είναι δυνατόν να  περιέχουν νεφοσταγόνες, παγοκρυστάλλους, βροχοσταγόνες και νιφάδες χιονιού.

                                                                                                                                                                                                                                                      Γ3. Στρωματοσωρείτες (Stratocumulus, Sc)

Τα stratocumulus εμφανίζονται με την μορφή σφαιρικώ ή κυλινδρικών μαζών, συνήθως γκρίζου ή υπόλευκου χρώματος με έντονα σκοτεινά τμήματα. Ανάλογα με τις συνθήκες, οδηγούν σε εκδήλωση βροχής ή χιονιού με ασθενή, κατά κανόνα, ένταση.

(Δ) Νέφη Κατακόρυφης Ανάπτυξης
Στο γένος αυτό κατατάσσονται νέφη τα οποία χαρακτηρίζονται για την εκτεταμένη κατακόρυφη δομή τους. Η βάση των νεφών αυτών μπορεί να ξεκινάει ακόμα και κάτω από τα 2km, ενώ η κορυφή τους μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάσει και τα 10-12km.

Δ1. Σωρείτες (Cumulus, Cu)

Τα cumulus είναι νέφη ανεξάρτητα και πολύ σαφή όρια. Είναι ιδιαίτερα πυκνά και αναπτύσσονται κατακόρυφα με μορφή ανερχόμενων όγκων που το ανώτερο τμήμα τους μοιάζει με κεφαλή κουνουπιδιού. Τα φωτιζόμενα από τον ήλιο τμήματα τους είναι εκθαμβωτικά λευκά, ενώ η βάση τους είναι συνήθως σκοτεινή και σχεδόν οριζόντια. Όταν η κατακόρυφη ανάπτυξη τους είναι μεγάλη, είναι δυνατό να οδηγήσουν σε εκδήλωση όμβρων. Αντίθετα, η παρουσία διάσπαρτων και μικρής κατακόρυφης ανάπτυξης cumulus συνδέεται με την καλοκαιρία (fair weather cumulus).

Δ2. Σωρειτομελανίες (Cumulonimbus, Cb)

Τα cumulonimbus είναι εντυπωσιακά μεμονωμένα νέφη με σημαντική κατακόρυφη ανάπτυξη, τα οποία έχουν συχνά την μορφή βουνών ή πύργων. Ενδεικτικό της μεγάλης κατακόρυφης ανάπτυξης τους είναι το γεγονός πως η κορυφή τους μπορεί να ξεπεράσει σε ύψος τα 12km. Το ανώτερο τμήμα τους είναι συνήθως λείο και σχεδόν πάντα πεπλατυσμένο, εκτεινόμενο πολλές φορές οριζόντια με την μορφή άκμονα. Πρόκειται για καταιγιδοφόρα νέφη που συνοδεύονται από έντονη ηλεκτρική δραστηριότητα τόσο εντός αυτών, όσο και περιμετρικά τους. Εξαιτίας των ισχυρών ανοδικών και καθοδικών κινήσεων που αναπτύσσονται σε ένα cumulonimbus, ευνοείται ο σχηματισμός χαλαζόκοκκων.

Τα παραπάνω αποτελούν μία όσο το δυνατόν περισσότερο συνοπτική παρουσίαση των σημαντικότερων τύπων νεφών. Οι βασικότερες κατηγορίες και γένη νεφών που περιγράφηκαν παρουσιάζονται με συνοπτικό τρόπο στην επόμενη εικόνα.

Στο Μέρος Β για τα νέφη θα παρουσιαστούν ορισμένοι "ξεχωριστοί" τύποι νεφών, οι οποίοι αφορούν σε νέφη που δεν απαντώνται συχνά και χρήζουν της ανάλογης προσοχής.

Επιμέλεια - Σύνταξη: Θοδωρής Μ. Γιάνναρος

Νέφη - Μέρος Β

Στο πρώτο μέρος του αφιερώματος για τα σύννεφα (εδώ) παρουσιάστηκαν οι βασικοί τύποι νεφών. Παρόλο που οι δέκα (10) αυτοί βασικοί τύποι είναι αυτοί που εμφανίζονται συχνότερα, υπάρχουν ορισμένες "ασυνήθιστες" μορφές νεφών στις οποίες αξίζει να αναφερθούμε. Συγκεκριμένα, στο παρών άρθρο θα παρουσιαστούν οι τρεις (3) πιο κοινοί τύποι "ασυνήθιστων" νεφών.

Νέφη Lenticularis

Τα νέφη τύπου lenticularis έχουν συνήθως την μορφή επιμηκυμένου φακού ή αμυγδάλου με πολύ καλά καθορισμένα όρια. Ο χαρακτηρισμός lenticularis αποδίδεται συχνά σε νέφη cirrocumulus, altocumulus και stratocumulus. Τα συγκεκριμένα νέφη σχηματίζονται όταν υγρός ατμοσφαιρικός αέρας αναγκάζεται να κινηθεί πάνω από κάποιο μεγάλο ορεινό όγκο, οπότε στην υπήνεμη πλευρά δημιουργούνται μεγάλης κλίμακας στάσιμα κύματα. Τα νέφη που σχηματίζονται στις κορυφές αυτών των κυμάτων έχουν φακοειδή μορφή και αποκαλούνται lenticularis. Αρκετά συχνά, σχηματιζόνται το ένα πάνω από το άλλο, δημιουργώντας από μακριά την αίσθηση ενός ιπτάμενου αντικειμένου. Για το λόγο αυτό άλλωστε, δεν είναι τυχαίο που οι περισσότερες αναφορές θέασης UFO συμπίπτουν με την εμφάνιση νεφών τύπου lenticularis.

Νέφη Pileus

Τα νέφη τύπου pileus εμφανίζονται συνήθως στο ανώτερο τμήμα των νεφών μορφής cumulus, κυριότερα μάλιστα κατά τη διάρκεια σχηματισμού των τελευταίων. Δημιουργούνται εξαιτίας της απόκλισης και της συμπύκνωσης του υγρού ατμοσφαιρικού αέρα πάνω από τα σωρειτόμορφα νέφη (cumulus).

Νέφη Mamatus

Αν και τα περισσότερα νέφη σχηματίζονται από τις ανοδικές κινήσεις του ατμοσφαιρικού αέρα, τα mamatus δημιουργούνται εξαιτίας κατά τη διάρκεια καθοδικών κινήσεων. Το όνομα τους προκύπτει από την ιδιαίτερη μορφή που έχουν, αφού μοιάζουν με σάκους που κρέμονται κάτω από ένα σύννεφο και παρομοιάζονται με τους μαστούς της αγελάδας. Τα mamatus σχηματίζοντα συνηθέστερα κάτω από νέφη cumulonimbus, αλλά είναι δυνατόν να παρατηρηθούν και στη βάση cirrocumulus, altostratus, altocumulus και stratocumulus. Ο σχηματισμός τους προϋποθέτει ο κατέρχομενος αέρας να είναι ψυχρότερος από τον περιβάλλοντα και να περιέχει σημαντικές ποσότητες υδροσταγονιδίων ή παγοκρυστάλλων. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η "βύθιση" του κορεσμένου αέρα έχει ως αποτέλεσματα τη θέρμανση του, η όποια όμως καθυστερή εξαιτίας της απαγωγής θερμότητας για την εξάτμιση των υδροσταγονιδίων ή το λιώσιμο των παγοκρυστάλλων. Εάν λοιπόν ο κατερχόμενος αέρας παραμείνει κορεσμένος και ψυχρότερος από το περιβάλλον του, τότε αυτές οι "φούσκες" του ψυχρότερου αέρα διαπερνούν τη βάση του νέφους και σχηματίζουν τα mamatus.

Το συνολικό αφιέρωμα στα νέφη (Μέρος Α και Β) στηρίχθηκε στη βιβλιογραφία: α) Γενική Μετεωρολογία, Σαχσαμάνογλου και Μακρογιάννης, 1998, και β) Meteorology Today, D. Ahrens, 2009. Θα ήθελα να σημειώσω πως πέρα από τους τύπους νεφών που παρουσιάστηκαν (περισσότερο ή λιγότερο κοινοί) στο διπλό αυτό αφιέρωμα, υπάρχει πληθώρα νεφών τα οποία είναι αδύνατο να συμπεριληφθούν όλα σε ένα και μόνο αφιέρωμα. Κατά κάποιο τρόπο λοιπόν, ο αναγνώστης μπορεί να θεωρήσει πως τα νέφη που παρουσιάστηκαν είναι μία επιλογή αυτών που εμφανίζονται περισσότερο ή λιγότερο συχνά και στη χώρα μας.

Επιμέλεια - Σύνταξη: Θοδωρής Μ. Γιάνναρος

Aegean Snow Effect: Υποκειμενική ανάλυση για 30/01 - 01/02

Το Αιγαίο πέλαγος αποτελούσε πάντα βασικό ρυθμιστή του καιρού στην Ελλάδα. Δε θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε πως σε αρκετές περιπτώσεις το Αιγαίο "παίζει μπάλλα" μόνο του (επιτρέψτε μου την έκφραση), "δημιουργώντας" καιρό. Χαρακτηριστική τέτοια περίπτωση είναι το λεγόμενο Aegean Snow Effect (σε ελεύθερη μετάφραση, μηχανισμός παραγωγής χιονιού του Αιγαίου), το οποίο σε περιπτώσεις απουσίας κάποιου προφανούς δυναμικού αιτίου (π.χ. βαρομετρικό χαμηλό) είναι δυνατό να οδηγήσει σε αξιόλογες χιονοπτώσεις κατά μήκος του ανατολικού ηπειρωτικού κορμού της Ελλάδας (τα αποκαλούμενα "ανατολικά προσήνεμα").

Η επερχόμενη κακοκαιρία θεωρείται από πολλούς, και όχι άδικα, ότι μπορεί να ενεργοποιήσει το μηχανισμό παραγωγής χιονιού του Αιγαίου. Αυτό αποδίδεται καταρχήν στην κάθοδο αερίων μαζών ηπειρωτικής πολικής προέλευσης, οι οποίες θα διέλθουν πάνω από τα θερμότερα νερά του Αιγαίου. Το γεγονός αυτό αποτελεί την πρώτη και ουσιαστική προϋπόθεση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού. Ωστόσο, όπως παρουσιάστηκε σε προηγούμενο άρθρο (εδώ) η ενεργοποίηση και τα αποτελέσματα μηχανισμών τύπου lake effect snow αποτελούν συνάρτηση πολλών παραγόντων.

Στο παρών κείμενο λοιπόν, θα προσπαθήσω να προσεγγίσω την προοπτική ενεργοποίησης του Aegean snow effect κατά τη διάρκεια των επομένων ημερών. Η προσέγγιση μου θα βασιστεί στα βασικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται για την διάγνωση τέτοιων φαινομένων, στοιχεία τα οποία παρουσιάστηκαν αναλυτικά σε προηγούμενο άρθρο (εδώ). Θέλω να τονίσω πως τα όσα θα παρουσιαστούν στη συνέχεια αποτελούν τη δική μου, απολύτως προσωπική και υποκειμενική ανάλυση.

Σε εξέλιξη βρίσκεται, από αργά το βράδυ του Σαββάτου (28/1), σημαντική ψυχρή εισβολή στον Ελλαδικό χώρο. Σταδιακά από σήμερα (Κυριακή 29/1) αποκαθίσταται στην περιοχή του Αιγαίου ισχυρό ΒΑ ρεύμα, απόρροια της διάταξης των βαρομετρικών συστημάτων στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. Εξαιτίας αυτού του ρεύματος, ψυχρές αέριες μάζες αναγκάζονται να κινηθούν πάνω από τα θερμότερα νερά του Αιγαίου, δημιουργώντας καταρχήν τις προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση του Aegean snow effect. Η διαδρομή που φαίνεται να ακολουθούν οι ψυχρές αέριες μάζες ξεπερνά κατά πολύ σε μήκος τα 80-100 km, οπότε δεν εμποδίζεται η εκδήλωση του φαινόμενου. Ταυτόχρονα, η διαφαινόμενη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ της επιφάνειας της θάλασσας (SST~10-11 οC) και της θερμοκρασίας στο κρίσιμο ύψος των 850 hPa (Τ~-8 - -12 oC) ευνοεί την εμφάνιση συνθηκών αστάθειας. Με μια πρώτη ανάγνωση λοιπόν, φαίνεται ότι ο μηχανισμός παραγωγής χιονιού του Αιγαίου θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί. Ωστόσο, αξίζει να προχωρήσουμε περισσότερο και να εξετάσουμε τις "λεπτομέρειες" που μπορούν να κάνουν τη διαφορά, τόσο ως προς την εκδήλωση ή όχι του φαινόμενου όσο και ως προς την έντασή του.

Πολύ σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση και την εξέλιξη του Aegean snow effect παίζει η διάτμηση του ανέμου κατά την κατακόρυφη διεύθυνση. Όπως αναφέρθηκε προηγούμενα, το επιφανειακό ρεύμα του ανέμου θα είναι ΒΑ με ταχύτητες που κατά τόπους, στο Κ. και Β. Αιγαίο, θα φτάνουν τους 35 kts (~8 bf). Στα ανώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα και μέχρι τα 700 hPa δεν διαφαίνεται κάποια σημαντική μεταβολή της ταχύτητας του ανέμου, οπότε η διάτμηση στην ταχύτητα του ανέμου δε φαίνεται να δημιουργεί κάποιο πρόβλημα για την εκδήλωση του Aegean snow effect. Ωστόσο, σημαντικές είναι οι αποκλίσεις που, βάσει προγνωστικών στοιχείων, καταγράφονται στη διάτμηση της διεύθυνσης του ανέμου. Συγκεκριμένα, ο επιφανειακός άνεμος αναμένενται να πνέι από ΒΑ διεύθυνση, στρεφόμενος σταδιακά σε Β-ΒΔ στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και μέχρι το ύψος των 700 hPa. Η διαφαινόμενη καθ'ύψος απόκλιση της διεύθυνσης του ανέμου αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την ένταση κυρίως του φαινομένου, αφού οδηγεί σε σημαντική εξασθένιση των ζωνών των υετοφόρων νεφών.

Η επόμενη παράμετρος που πρέπει να εξεταστεί είναι η καθ'ύψος μεταβολή της σχετικής υγρασίας. Με βάση τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία, η σχετική υγρασία παρουσιάζει σημαντική μείωση με το ύψος, ιδιαίτερα δε από τα 850 hPa μέχρι τα 700 hPa. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει πως η κατακόρυφη ροή υγρασίας θα είναι μάλλον περιορισμένη, οπότε δυσχεραίνεται ο σχηματισμός νεφών με αξιόλογα ποσά υετού.

Από συνοπτικής πλευράς, τα στοιχεία που υπάρχουν αυτή τη στιγμή διαθέσιμα δείχνουν πως δεν πρόκειται να υπάρξει κάποια σημαντική μεταφορά θετικού στροβιλισμού. Το γεγονός αυτό αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα, κυρίως ως προς την ένταση του Aegean snow effect αυτού καθεαυτού, αλλά και των αποτελεσμάτων του.

Λαμβάνοτας υπόψη τα προαναφερθέντα, το βασικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήγω είναι πως υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες ενεργοποίησης του Aegean snow effect, με τα αποτελέσματα του ωστόσο να είναι περιορισμένης έντασης και έκτασης. Με δεδομένη την ιδιαίτερη τοπογραφία των προσήμενων στο ΒΑ άνεμο περιοχών της Ελλάδας (η οποία δύναται να ενισχύσει το φαινόμενο), θεωρώ πως οι επιδράσεις του φαινομένου θα είναι περισσότερο έντονες στη Μαγνησία (παρουσία του ορεινού όγκου του Πηλίου) και την Εύβοια. Στην Αττική, όπου υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από πολλούς τις τελευταίες ημέρες, η εκτίμηση μου είναι πως το Aegean snow effect δεν πρόκειται να δώσει κάτι εξαιρετικά σημαντικό πέρα ίσως από κάποιες χιονοπτώσεις στα ΒΑ και ασθενείς νιφαδοπτώσεις στις υπόλοιπες περιοχές. Κόντρα σε όσους θεωρούν πως το κέντρο της Αθήνας θα δει νιφαδόπτωση, εξετάζοντας τα παρόντα δεδομένα η πεποίθηση μου είναι πως οι πιθανότητες για κάτι τέτοιο είναι μικρές (υπαρκτές ωστόσο).

Τα παραπάνω αποτελούν προσωπική, υποκειμενική ανάλυση σχετικά με το Aegean snow effect. Κάθε σχόλιο και κριτική είναι ευπρόσδεκτα και καλοδεχούμενα!